Tussen 1850 en 1900 groeide de vissersvloot enorm door toegenomen vraag uit de steden, verbeterde vervoersmogelijkheden van de vis en het machinale breien van netten.

De overheid besloot in 1883, dat alle schepen een visserijnummer moesten krijgen op het schip en in het zeil.
Op de ochtend, dat het gemeentehuis open ging voor de registratie, ging Jaap ten Bokkel uit Hippolytushoef er al vroeg heen, hij wilde no 1 hebben. Maar een ander was hem voor. No 2 en 3 wilde hij niet. Dus dat werd 4. En waarom? Het nummer moest ook nog in de kurken op de netten gesneden worden, en een 1 of een 4 is makkelijker te snijden dan een 2 of een 3. Zodoende staat op dit schip WR4. Het kreeg de naam “Zelden Pas”.
In 1883 viste Jaap nog met een Skuutje, iets groter dan de WR60, maar in 1896 liet hij op de werf in Van Ewijcksluis een nieuw Aakje bouwen. Dit schip was hem al gauw te klein, daarom liet hij in 1900, opnieuw bij scheepstimmerman Nijdam uit Van Ewijcksluis, een grotere Aak bouwen, deze WR4.
In het voorjaar viste Ten Bokkel er mee op haring en ansjovis, in de zomer op harder en bot. In herfst en winter op alikruken en kokkels voor de Belgische en Engelse markt. Ook mosselen voor Duitsland. Zeegras is met dit schip nooit gevist.

De Aak is van 2000 tot en met 2004 gerestaureerd, met natte bun en handgenaaide zeilen van vlasdoek (linnen).

Alle werkzaamheden aan de WR4 worden door vrijwilligers verricht. De benodigde inkomsten worden verkregen uit verhuurgelden, giften en presentiegelden.
Omdat het schip nog maar kort in bezit is van de stichting WR60 en WR4, wordt er nog gezocht naar aanvullende inkomsten, met name voor de reserveringen die nodig zijn voor toekomstige restauraties.

2026: De WR4 zet koers naar de toekomst

Soms vraagt geschiedenis om een nieuwe stap.
De dieselmotor die ruim twintig jaar dienst deed in de WR4 was aan vervanging toe. Reserveonderdelen zijn nauwelijks nog verkrijgbaar en reparaties werden steeds lastiger. We stonden voor een keuze: opnieuw een traditionele motor, of vooruitkijken.
Na veel overleg, onderzoek en gesprekken kozen we voor het laatste, in de vorm van een elektromotor.
Dat besluit riep reacties op. “Hoort in een oud zeilend vissersschip niet gewoon een puf-pufmotor?”
Die gedachte begrijpen we. Het vertrouwde geluid, de geur van olie — het hoort bij het beeld dat veel mensen hebben.
Maar wie verder terugkijkt in de tijd, ziet iets anders. De eerste decennia voeren onze schepen zonder enige motor. Alles ging op het zeil. Op wind, water en vakmanschap. Stil, krachtig en volledig afhankelijk van de natuur.
In dat licht voelt elektrisch varen niet als een breuk met het verleden, maar juist als een terugkeer naar de essentie: in stilte varen in harmonie met de omgeving.

Met deze keuze wordt de Wieringer Aak WR4 het eerste zeilende vissersschip op de Waddenzee met elektrische aandrijving. Een historisch schip dat opnieuw pioniert — niet door het verleden los te laten, maar door het met zorg de toekomst in te dragen.
Zo blijft de WR4 varen. Stil, krachtig en klaar voor een nieuwe generatie op de Waddenzee.

Juni 2026: De WR4 gaat elektrisch

Zeilen doe je natuurlijk het liefst op de wind, met alleen het geluid van wind, golven en vogels. Maar soms is de hulp van een motor nodig, in de haven en als het tij te hard trekt om nog zeilend de haven te bereiken. Jarenlang had de WR4 daarom een dieselmotor. Die raakte aan vervanging toe, want het werd steeds lastiger om er onderdelen voor te vinden. Bovendien vraagt verduurzaming van het varen om uitfasering van fossiele brandstoffen zoals diesel.

Daarom heeft het bestuur van de Stichting WR60 en WR4 besloten de dieselmotor te vervangen door een elektromotor. Deze winter is door onze vrijwilligers niet alleen onderhoud gepleegd, maar ook een elektromotor geplaatst, inclusief zes accu’s. Dat maakt het varen met het schip niet alleen duurzamer, maar ook stiller. Al blijft bij zeilen ook de stillere elektromotor liefst uitgeschakeld. Daarmee is de WR4 het eerste historische houten vissersschip op de Waddenzee dat met een elektromotor is uitgerust. Een heuse primeur dus!

“Past dat wel op een historisch houten zeilschip, zoiets moderns als een elektromotor?”, zou men tegen kunnen werpen. Strikt genomen niet, maar dat gold dan evenmin voor de eerdere dieselmotor. Die was oorspronkelijk ook niet aan boord. Omgekeerd zou je juist kunnen zeggen dat de stillere elektromotor het schip dichter bij de oorspronkelijke stille staat brengt …

Na enkele proefvaarten wordt de elektromotor ZATERDAG 27 JUNI om 14.00 uur officieel en feestelijk in gebruik genomen. Na een korte toelichting door Gerrit Kater (voorzitter van de  Stichting WR60 en WR4) en een muzikale bijdrage van de gebroeders Mark en Jeroen Zijlstra, stelt wethouder Robert Leever de motor in gebruik door er een rondje mee door de haven varen. Daarna kunnen belangstellenden het schip bekijken onder het genot van een hapje en een drankje.

Plaats van handeling is de Historische Hoek in de haven van Den Oever, bij de Havenboet (Havenkade 3a, 1779 GT Den Oever).